μνήμη Τάσου Χριστίδη (προσθήκη, "Τα Νέα", 4.1.10)

        μνήμη Τάσου Χριστίδη: μια μαυρισμένη ταμπέλα, ξανά!


πέντε χρόνια από το θάνατο του Τάσου Χριστίδη (26.12.2004), εμείς ξαναδιαβάζουμε το τελευταίο του κείμενο, που κατά τραγική σύμπτωση μοιάζει να συνιστά, όπως ξανάγραφα, την πνευματική διαθήκη του

                                          * * *

προσθήκη, Τα Νέα, 4 Ιανουαρίου 2010:

διαβάστε τη συνέχεια...

Mνήμη Τάσου Χριστίδη

Την επομένη των Χριστουγέννων συμπληρώθηκαν πέντε χρόνια από τον ξαφνικό θάνατο του κορυφαίου γλωσσολόγου Τάσου Χριστίδη. Πέντε χρόνια που δεν έφταναν να τα γεμίσουν οι πολλές και ακριβές αναμνήσεις που μας άφησε, οι σκέψεις που μας κληροδότησε, τα βιβλία του: το Γλώσσα, πολιτική, πολιτισμός, και οι Όψεις της γλώσσας, σύντομα, αστραφτερά κείμενα, ιδεογλωσσικά μανιφέστα θα μπορούσα να πω, η θαυμαστά συνοπτική κι όμως πληρέστατη Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, που δεν πρόλαβε να τη δει τυπωμένη, ή η μνημειώδης Ιστορία της ελληνικής γλώσσας την οποία επιμελήθηκε κ.ά.

Πέντε χρόνια μετά, παραμένουν πιο επίκαιρες παρά ποτέ οι παρεμβάσεις του στη γλωσσική μας πραγματικότητα, μια πραγματικότητα που ελέγχεται, ζυγίζεται και μετριέται, ακόμα και στην απουσία του ίδιου, από το μότο-οδηγό όλης του της σκέψης και του έργου, ότι δεν νοείται να μιλάει κάποιος για τη γλώσσα χωρίς να μιλάει για την κοινωνία, αφού τα γλωσσικά φαινόμενα αντανακλούν κοινωνικά φαινόμενα και κοινωνικές σχέσεις.

Μια μαυρισμένη ταμπέλα

Πέντε χρόνια μετά, στη γενέτειρά του τη Θεσσαλονίκη μια μαυρισμένη ταμπέλα έμεινε να θυμίζει την εγρήγορη μαχητική παρουσία του στην κοινωνική και επιστημονική ζωή του τόπου. Με άλλα λόγια, η μαχητική παρουσία του μοιάζει να προκάλεσε το μαύρισμα της ταμπέλας του δρόμου που φέρει το όνομά του.

Οδός Τάσου Χριστίδη ονομάστηκε πριν από ένα-ενάμιση χρόνο ένας δρόμος στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Δεν πρόλαβε να στηθεί η ταμπέλα, κάποιος την κάλυψε με μαύρη μπογιά. Δεύτερη ταμπέλα, το ίδιο. Τρίτη ταμπέλα, πιο πρόσφατα: «Καθηγητού [!] Αναστασίου Φοίβου Χριστίδη» έγραφε τώρα, μαυρίστηκε κι αυτή.

Έτσι κι αλλιώς, «οδός Χριστίδη» ονομάστηκε το τελευταίο κομμάτι της οδού Σταδίου, ένα μικρό κομμάτι που αφορά ένα σπίτι όλο κι όλο, κι έπειτα ερημιά. Ποιος ν’ ανεβαίνει τώρα στα όρη, στ’ άγρια βουνά να μαυρίζει ειδικά την ταμπέλα με το όνομα του Χριστίδη, άγνωστο.

Κύριε δήμαρχε Πανοράματος, τόση τιμή, ένα κομματάκι δρόμος και με τέτοια γειτονία, αφού πιο πριν στον ίδιο δρόμο μένει ο βουλευτής του Λάος Κυριάκος Βελόπουλος, ας έλειπε. Μπορεί κι ο ίδιος ο νεκρός, λίγο η οργή, λίγο το πλούσιο χιούμορ που τον διέκρινε, μπορεί λέω να σηκώνεται κι ο ίδιος να τη σβήνει.

Όμως, γιά φαντάσου: μνήμη Τάσου Χριστίδη, μια μαυρισμένη ταμπέλα.

Γιορτινά παιχνίδια

Τα Νέα, 24 Δεκεμβρίου 2009 [εδώ, με προσθήκες]

Στο γιορτινό τραπέζι, κάντε επιμορφωτικές δημοσκοπήσεις, βάλτε στοιχήματα, ποντάρετε στη γλωσσική περιουσία μας: ρωτήστε π.χ. τι σημαίνει «κρίμα», κι άμα βρεθεί και κάποιος και σας πει ότι σήμαινε «κρίση», ρωτήστε και τι πά’ να πει: «κατά το κρίμα των αγαπώντων το όνομά σου»;





Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, ολίγον τζόγος για το καλό, στα έθιμα κι αυτός, παράδοσή μας, βάλτε τώρα που γυρνάει.

Και τι γυρνάει συνέχεια; Η αρχαία μας κληρονομιά, τι άλλο, και ειδικότερα η αρχαία μας γλώσσα με την πλουσιότατη παραγωγή συναφών ιδεολογημάτων, η χρυσοτόκος όρνιθα, ο μήνας που τρέφει τους έντεκα, για όσους το ’πιασαν το νόημα νωρίς.

διαβάστε τη συνέχεια...

Μα τι δηλαδή, όλοι τους έμποροι και γυρολόγοι; Προς Θεού, όχι. Όμως χάνονται οι όποιοι άλλοι, μέσα στο σαματά από τύμπανα και καραμούζες.

1. Αυτισμός vs Δυσλεξία, σημειώσατε τι;

Αναμφισβήτητα αγαθότατων προθέσεων ο Ισπανός Χουάν Κοντέρκ, καθηγητής αρχαίων ελληνικών και λατινικών στο πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους στη Σκοτία. Που είδε στο διαδίκτυο ιστοσελίδες με την επικαιρότητα στα λατινικά, και σκέφτηκε να κάνει κάτι ανάλογο στα αρχαία. Έφτιαξε λοιπόν το Acropolis World News και μεταφράζει ειδήσεις «σε άπταιστα αρχαία ελληνικά», όπως γράφτηκε στις εφημερίδες μας: «Ούτε άπταιστα, ούτε και πολύ αρχαία» επισημαίνει ο Ν. Σαραντάκος, εντοπίζοντας ουκ ολίγα λάθη.

Περίσσεψαν όμως αλλού οι ηδονικές κραυγές: «Η καλύτερη απάντηση σε όσους ισχυρίζονται ότι η αρχαία ελληνική είναι μια νεκρή γλώσσα…» ήχησαν τα τύμπανα. «Μπορεί εμείς σαν Έλληνες να αποκηρύξαμε τη γλώσσα μας και να γράφουμε αγγλοελληνικά, αλλά υπάρχουν ξένοι που την τιμούν» ακούστηκαν οι καραμούζες (παραθέτει ο Ν. Σαραντάκος).

Φταίει όμως ο Ισπανός καθηγητής, αν το καταρχήν ενδιαφέρον εγχείρημά του έπεσε στα βαλτόνερα της ιδεολογικοποίησης των αρχαίων; Όχι βεβαίως. Αλλού είναι το ζουμί για μένα. Στον καημό του καθηγητή, όπως αποτυπώνεται στο ρεπορτάζ του Στέλιου Βραδέλη (Νέα 2.12.09):

«Κάθε φορά που έρχομαι στη χώρα σας μιλάω στα αρχαία, αλλά συνειδητοποιώ πως λίγο με καταλαβαίνουν. Αλλά νέα ελληνικά δεν θέλω να μάθω».

Ώστε ο Ισπανός καθηγητής, που δεν θα μιλάει στην πατρίδα του, φαντάζομαι, λατινικά, ούτε το μάθημα του στη Σκοτία θα το κάνει σε μεσαιωνικά, άντε σαιξπηρικά αγγλικά, έρχεται εδώ και περιμένει να επικοινωνήσει στα αρχαία, και παρότι δεν τα καταφέρνει, νέα ελληνικά δεν θέλει να μάθει!

Σχετικά πρόσφατα Έλλην ψυχίατρος, που για τα γλωσσικά μαθήτεψε, κατά δήλωσή του, στη σχολή του Σπύρου-Άδωνη Γεωργιάδη, έκανε, λέει, έρευνα που έδειξε ότι το μονοτονικό προκαλεί δυσλεξία στα παιδιά μας.

Ιδού επιτραπέζιο παιχνίδι για το ρεβεγιόν, γκάλοπ ανάμεσα σε φίλους, συγγενείς και γαλοπούλα, εμπρός, να πέφτουν τα στοιχήματα: Αυτισμός από την αρχαιολατρία ή Δυσλεξία από το μονοτονικό; Πότε χανόμεθα στα σίγουρα, ως Έθνος, Γλώσσα και Λαός; Διότι ως κοινός νους, πάμε ήδη καλιά μας.

2. «Επιθυμώ αναλύσαι…»

Ωστόσο τα χοντρά λεφτά απ’ άλλο στοίχημα θα βγουν. Πρώτα η ιστορία:

Καναδυό χρόνια τώρα σε αρκετές ενορίες της Πρέβεζας η λειτουργία αλλά και βαφτίσεις και γάμοι τελούνται στη δημοτική, όπως μάθαμε από εμπεριστατωμένο ρεπορτάζ του Μάνου Χαραλαμπάκη (Νέα 14.12.09). «Θέλουμε να καταλαβαίνει ο χριστιανός τι λέμε. Είναι στη γλώσσα που μιλάμε τώρα, όχι στη γλώσσα που μιλούσαν τότε, όταν γράφτηκαν τα ιερά κείμενα» λέει ένας εφημέριος στον συνεργάτη των Νέων.

Κι άρχισε η αντίδραση, μαζί και τα αξιοθρήνητα και ανιστόρητα: «Πώς σας φαίνονται φράσεις του τύπου “Σοφία σούζα” (Σοφία ορθοί), “Κάτω τις κούτρες στον αφέντη” (Τας κεφαλάς ημών τω Κυρίω κλίνωμεν), “Κρυφό τσιμπούσι” (Μυστικός δείπνος) και “Προεστοί και Κοτζαμπάσηδες” (γραμματείς και φαρισαίοι);»

Το ’χουμε ξανασχολιάσει αυτό το τραγελαφικό, τα ιδρυτικά κείμενα της νέας θρησκείας του χριστιανισμού να γράφονται στη λαϊκή γλώσσα της εποχής, κι αυτή η λαϊκή γλώσσα να γίνεται με τον καιρό, και με την ανάλογη συντηρητική στροφή της Εκκλησίας, διώκτης της ίδιας της εξέλιξής της. Κι αν σήμερα άλλοι χριστιανικοί λαοί επικοινωνούν άμεσα, στη γλώσσα τους, με τα λατρευτικά δρώμενα της θρησκευτικής ζωής τους, οι κάποτε προνομιούχοι εμείς παρακολουθούμε αμήχανοι τα ημιακατάληπτα ή και ακατάληπτα, ακόμα χειρότερα: τα παραπλανητικά και γι’ αυτό σκανδαλιστικά των πιο ιερών στιγμών: τότε που έκλασεν ο Ιησούς, ο ίδιος που θεραπεύει και τη μαλακία, ή τότε που εγάμησε αδερφός τη γυναίκα του αδερφού του κτλ.

Παρ’ όλα αυτά ανήκει στην Εκκλησία ο λόγος για τη γλώσσα με την οποία θα υπάρχει και θα πορεύεται, το θέμα είναι έτσι κι αλλιώς τεράστιο και πολυδιάστατο, και δεν θα θιγεί καν εδώ, στην ουσία του. Ας είναι και στην αττική και στην ομηρική γλώσσα η λειτουργία· μόνο το ιδεολόγημα της γονιδιακής επαφής μας με τα αρχαία να ’λειπε.

Έτσι, και για του λόγου το αληθές και για τον τζόγο των ημερών που λέγαμε, πάρτε εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι, και ξαμοληθείτε. Πιάστε και ρωτήστε, όχι το αγαπημένο μου παράδειγμα, το Χέρσον αβυσσοτόκον πέδον ήλιος επεπόλευσε ποτέ της Υπαπαντής, που ζήτημα πόσοι το ακούνε αυτήν τη μία φορά το χρόνο, αλλά πιο κοινές λέξεις και φράσεις, π.χ. από την κυριακάτικη λειτουργία, που ο πιστός θα τις έχει μάθει απέξω:

Ξεκινάμε από τα Τυπικά: Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριον και πάντα τα εντός μου το όνομα το άγιον αυτού: σιγά! πλάκα μας κάνεις; θα σας πουν· προχωρήστε όμως λιγάκι: Τον ευϊλατεύοντα πάσας τας ανομίας σου… Τον εμπιπλώντα εν αγαθοίς την επιθυμίαν σου… Χμμ, ευϊλατεύοντα… εμπιπλώντα… Αρχίζετε και μετράτε κέρδη.

Αλλά εντάξει, ας αφήσουμε τις άγνωστες και δύσκολες λέξεις· πάμε σε εύκολες, λέξεις γνωστές και από τα νέα ελληνικά, από την "αδιάσπαστη συνέχεια της γλώσσας" κτλ.: Ώστε όλοι το παίζουμε στα δάχτυλα το Τας κεφαλάς ημών τω Κυρίω κλίνωμεν. Πάντως κοιτάχτε σε καμιά λειτουργία, έστω στην τηλεόραση, σαν πόσους θα δείτε να κλίνουν, να σκύβουν το κεφάλι; Γιατί άλλο έχω μάθει, γνωρίζω εγκεφαλικά, άλλο ανταποκρίνομαι άμεσα στο μήνυμα. Μην το ζαλίζουμε όμως. Το ξέρουμε, είπαμε, το κλίνω. Και τότε τι σημαίνει: κλίνον την καρδίαν μου…, ή έκλινα την καρδίαν μου, του ποιήσαι τα δικαιώματά σου… της νεκρώσιμης ακολουθίας;

Ας πούμε κι ένα ψέμα, μεγάλο, πως είναι τάχα γνωστό ότι κρίμα δεν είναι μόνο η αδικία, η άδικη πράξη, το αμάρτημα, αλλά είναι, ήταν, η κρίση! Σαν τι να σημαίνει όμως η φράση: κατά το κρίμα σου ζήσον με; Ή ο στίχος: Επίβλεψον επ’ εμέ και ελέησόν με, κατά το κρίμα των αγαπώντων το όνομά σου;

Το γαμώ το ξέρουμε τώρα πια και στην παλιά του σημασία, δεν τσιμπάμε, δεν πάει σε κανένα σκανδαλιστικό ο νους μας με την απειρόγαμον νύμφη: αλλά τι είναι τώρα αυτή; αυτή που προφανώς έκαμε άπειρους γάμους; ή αυτή που εξίσου (;) προφανώς δεν έχει πείρα γάμου; Γιά κοίτα λοιπόν γλώσσα: ή του ύψους ή του βάθους, τα δύο άκρα μαζί!

Όμως η γιορτινή μας σελίδα χώρο δεν έχει άλλο, μα ούτε και χρειάζεται: ανοίξτε όποιο λειτουργικό βιβλίο, και βάλτε στοιχήματα –και σε καλή μεριά.

Από εδώ, δώρο των εορτών το ακόλουθο και καλυτερότερο: επιθυμώ αναλύσαι· ρωτήστε τι σημαίνει· θα γελάσουν: αλίμονο, «θέλω να αναλύσω…» Και τότε ποντάρετε όλα σας τα λεφτά. Δώστε τους και βοήθεια, τα συμφραζόμενα: επιθυμώ αναλύσαι και συν Χριστώ είναι· απόστολος Παύλος έφα. Τσιγαρίστε τους λίγο. Και εξοντώστε τους: «Θέλω να πεθάνω, να ’μαι μαζί με τον Χριστό» έλεγε ο απόστολος. Αναλύω δηλαδή ίσον πεθαίνω.

Να μας χαιρόμαστε, καλά Χριστούγεννα και καλή χρονιά να μας έρθει.

κι απ’ το ολόμαυρο πιο μαύρο

τα παιδιά που τόσα χρόνια τα κοιλοπονούσαν Παπαδάκηδες, Αυτιάδες, Θεμοαναστασιάδηδες, Πρετεντεραίοι, Χατζηνικολάοι και λοιποί, μεγάλωσαν, βγήκανε πια στους δρόμους



και απαιτούν:"Έξω η Δραγώνα απ' το Υπουργείο Παιδείας"


ΥΓ. και με μουσική υπόκρουση Ξυλούρη, "Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί", του Μαρκόπουλου, στίχοι του Γ. Σκούρτη!

ΥΓ 2 - διευκρίνιση: ο Στάθης δεν ήταν στη διαδήλωση· ο Στάθης είναι μόνος του ολόκληρη διαδήλωση --και αριστερή, ούτε λόγος!

Άλλη μια χαμένη ευκαιρία;

Τα Νέα, 12 Δεκεμβρίου 2009 [εδώ, με προσθήκες]

Όλοι λένε το ορμητικό ρεύμα βίαιο.
Μα την κοίτη του ποταμού που το κρατάει
Κανείς δεν τη λέει βίαιη
(Μπέρτολτ Μπρεχτ)







(φωτ. Άρης Χατζηστεφάνου, από το λεύκωμά του Δεκέμβρης ’08: Ιστορία, ερχόμαστε… Κοίτα τον ουρανό)


Ένα χρόνο από τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου και τον τρικυμισμένο Δεκέμβρη που ακολούθησε, είναι σίγουρα νωρίς να δούμε και να πούμε κάτι διαφορετικό απ’ ό,τι βλέπαμε και λέγαμε πέρσι.

«Εξέγερση - Δήθεν Εξέγερση» είναι το ντέρμπι, μια και η επίμαχη λέξη είναι κάτι πολύ περισσότερο από χαρακτηρισμός, είναι αναπόφευκτα ιδεολογία, ή εν πάση περιπτώσει έχει να κάνει με ιδεολογία. Έτσι, δεν είναι διόλου παράδοξο ότι πολύ περισσότερο μελάνι χύθηκε και χύνεται για την ονομασία του φαινομένου παρά για το φαινόμενο το ίδιο, σε όλες του τις παραμέτρους, πέρα δηλαδή από τα κραυγαλέα και προφανή, τις πέτρες, τις μολότοφ και τους βανδαλισμούς.

διαβάστε τη συνέχεια...

Τις μέρες αυτές, όπως ήταν φυσικό, στον έντυπο και τον ηλεκτρονικό τύπο έγινε πολύς λόγος για τον περσινό Δεκέμβρη, με πολυσέλιδα αφιερώματα ιδίως στα κυριακάτικα ένθετα, ειδικές τηλεοπτικές εκπομπές, συχνά με νέο υλικό, μαρτυρίες κτλ. Ο χρόνος θα δείξει αν όλα αυτά υπαγορεύσουν επανεκτιμήσεις ή απλώς επιβεβαιώσουν τις υπάρχουσες θέσεις μας. Για την ώρα ο αντίπαλος λόγος, ο λόγος που αναφερόταν στην «επανάσταση του φραπέ», είτε παραμένει αυτάρεσκα καθηλωμένος σε στάδιο προγλωσσικό, από πολιτικοϊδεολογική σκοπιά, με όρους όπως «καθυστερημένοι ουγκ», «αρλούμπες» κ.ά., είτε επιμένει «ψυχολογικά», αναφερόμενος σε «παθολογικά» άτομα που «θέλουν να ξεσπάσουν το οιδιπόδειό τους στην κοινωνία» κτλ.

Ώστε επείγει να αναγνωρίσουμε και να ονοματίσουμε όχι τα επεισόδια και τις συγκρούσεις των δρόμων αλλά τις δικές μας, βαθύτερες συγκρούσεις και διαφορές, αυτές που αναδείχτηκαν σ’ αυτόν τον «δικό μας πόλεμο», όπως έγραφα πέρσι, επιλογίζοντας σχετική σειρά επιφυλλίδων μου. Είναι φανερό πως η συζήτηση πρέπει να γίνει με άλλους όρους, και δεν εννοώ τώρα λέξεις και χαρακτηρισμούς, αλλιώς δεν έχει νόημα να γίνει καν.

Κι όσο δεν θα γίνεται [ούτε αυτή] η συζήτηση τόσο πιο σίγουρο είναι πως θα είμαστε μάρτυρες και μαζί πρωταγωνιστές σ’ άλλον ένα ετήσιο, επετειακό πετροπόλεμο –απ’ τα παιδιά στους δρόμους, απ’ τους μεγάλους εμάς στις στήλες των εφημερίδων μας ή τα τηλεπαράθυρά μας.

Στη φετινή επέτειο-μνημόσυνο η σελίδα αυτή θα σταθεί στον ευφάνταστο λόγο ενός νεοτέρου, που ηλικιακά βρίσκεται ανάμεσα στις δύο μεριές, από τη μια των εξεγερμένων ή, αν θέλετε, μπαχαλάκηδων, κι από την άλλη των γονιών και μεγαλυτέρων ή, αν πάλι θέλετε, «ενοχικών μεσηλίκων».

Κρατώ στα χέρια μου το μικρού σχήματος και σχετικά ολιγοσέλιδο (108 σ.) λεύκωμα του δημοσιογράφου και φωτογράφου Άρη Χατζηστεφάνου, με τίτλο Δεκέμβρης ’08 και υπότιτλο ένα από τα γκράφιτι των ημερών εκείνων: «Ιστορία, ερχόμαστε… Κοίτα τον ουρανό». Το λεύκωμα κυκλοφόρησε πολύ κοντά στα γεγονότα, αρχές Φεβρουαρίου του 2009, αν δεν κάνω λάθος (δεν υπάρχει σχετική ένδειξη στην έκδοση), κι όμως χαρακτηρίζεται από σπάνια διαύγεια και νηφαλιότητα.

Ο Άρης Χατζηστεφάνου (Α.Χ.) γεννήθηκε το 1977, όπως διαβάζω στο αυτί του εξωφύλλου, και γι’ αυτό έγραψα πως ηλικιακά βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πόλους που συνθέτουν το προκείμενο «πρόβλημα». Γεννημένος το 1977 σημαίνει θεωρητικά παιδί παιδιών της «γενιάς του Πολυτεχνείου», σημαίνει πως μεγάλωσε στη βαριά, καταπιεστική έως ευνουχιστική σκιά της «ηρωικής γενιάς», έτσι όπως ασφυκτιούσαμε εμείς στον απόηχο του έπους του ’40.

Γι’ αυτόν το λόγο έχει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον η ματιά του Α.Χ. Ο οποίος, αντιγράφω από το οπισθόφυλλο, «περπάτησε στους δρόμους του ελληνικού Δεκέμβρη. Κατέγραψε με το φακό του το χρονικό της κοινωνικής έκρηξης και άκουσε τους πρωταγωνιστές της, από τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων μέχρι τα έδρανα της Βουλής. Μια ιστορία που ξεκίνησε από τη δολοφονία ενός δεκαπεντάχρονου παιδιού και έφτασε να ανατρέψει ισορροπίες και βεβαιότητες στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη».

Το λεύκωμα ανοίγει με τη διπλή αφιέρωση: «Στον Αλέξη από την Αθήνα / Στην Κωνσταντίνα από τη Βουλγαρία» και ένα 11σέλιδο αλλά ιδιαίτερα πυκνό κείμενο: «Εικόνες μιας εξέγερσης (Αντί Προλόγου)». Ακολουθούν εφτά μέρη: Εκτέλεση, Εξέγερση, Βία, Καταστολή, Νοικοκυραίοι, Εξημέρωση, Η δημοκρατία της αγοράς - Η εξαγορά της δημοκρατίας, στα οποία οργανώνεται το εντυπωσιακό φωτογραφικό υλικό, εντυπωσιακό και σαν μαρτυρία και σαν αισθητικό αποτέλεσμα.

Αντιγράφω από το τελευταίο μέρος του προλογικού κειμένου:

«Το μαύρο σπρέι βγαίνει βιαστικά από την τσάντα. [...] αυτή τη φορά το έκτακτο δελτίο του σπρέι “μεταδίδεται” στα αγγλικά: FUCK MAY ’68. FIGHT NOW». Και απαντά το σπρέι στους ανθρώπους «που θυμούνται την παρισινή εξέγερση σαν “επανάσταση του έρωτα και των τεχνών” και ξεχνούν την απίστευτη σκληρότητα εκείνου του συνθήματος στον τοίχο της Μονμάρτρης: “Τα ομορφότερα γλυπτά είναι οι βαριές κυβικές πλάκες των πεζοδρομίων που πετάμε στα μούτρα των μπάτσων”…». Πάντως το σπρέι, ο νέος με το σπρέι, «δε θέλει να προσβάλει το (λιγότερο ή περισσότερο) γνήσιο επαναστατικό οίστρο προηγούμενων γενιών. Θέλει κυρίως να προστατεύσει τη δική του εξεγερτική δύναμη από όσους προσπαθούν να τη μηδενίσουν. Με το σπρέι απαντά στην ομοβροντία δημοσιευμάτων που πίστεψαν ότι μπορούν να αναλύσουν το φαινόμενο διά της εις άτοπον απαγωγής: “Δεν είναι Δεκεμβριανά”, “Δεν είναι Μάης του ’68”, “Δεν είναι Πολυτεχνείο του ’73”, “Δεν είναι Μπρίξτον του ’81”, “Δεν είναι Λος Άντζελες του ’92”. Απολύτως ορθές όλες οι παρατηρήσεις. Καμία εξέγερση δεν είναι… κάποια άλλη εξέγερση».

Όμως η θέση του Α.Χ. εικονογραφείται από το κυρίως σώμα του λευκώματος, με τις φωτογραφίες και τις λεζάντες. Εδώ είναι ο «ευφάνταστος λόγος» στον οποίο αναφέρθηκα. Οι λεζάντες, που είναι στίχοι από τραγούδια (Active Member, Clash, Rolling Stones κ.ά.), λόγια πολιτικών και άλλων προσωπικοτήτων, αποσπάσματα από εφημερίδες, από λογοτεχνικά έργα, από ιντερνετικά φόρουμ κ.ά., που δίνονται κατά κανόνα ζευγαρωτά, σ’ έναν άτυπο διάλογο μεταξύ τους. Το χιούμορ, υποδόριο, πικρό, διατρέχει το λεύκωμα και λούζει τα εικονιζόμενα μ’ ένα σκληρό, αμείλικτο φως, πολύ πιο αποκαλυπτικό από μακροσκελείς εμβριθείς σχολιασμούς και αναλύσεις.

Από τον Ησίοδο ώς τον Ντομινίκ Στρος-Καν του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, από τον Αριστοτέλη ώς τον Αντώναρο, τα ονόματα που επιστρατεύονται και τα ζεύγη ή οι μικρές παρέες "συνομιλητών" που σχηματίζονται είναι εντυπωσιακά: ο Προκόπης Παυλόπουλος με τον Μάνο Χατζιδάκι· ο Άνθιμος Θεσσαλονίκης με τον Βάρναλη· ο Πάγκαλος με τον Κομαντάντε Μάρκος, αλλά και ο Πάγκαλος με τον εαυτό του, για το πανεπιστημιακό άσυλο· ο Κ. Γεωργουσόπουλος με τον Ησίοδο και τον Καζαντζάκη· ο Καραμανλής με τον επιφανή Σλοβένο φιλόσοφο Ζίζεκ· επί φιλοσοφικού και ο Νικήτας Κακλαμάνης με τον Αριστοτέλη· ο Σωτήρης Χατζηγάκης με τον Τζον Στάινμπεκ· ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος με τους Clash· ο Ντε Γκωλ με τον Στέφανο Μάνο· περί ιδιωνύμου ο Καρατζαφέρης με τον Αϊνστάιν· οι τρεις συγγραφείς Απ. Δοξιάδης, Τ. Θεοδωρόπουλος και Π. Μάρκαρης με τον Μπρεχτ, σε μετάφραση Μάρκαρη, κ.ά.

Τρία μόνο παραδείγματα από τους εμπνευσμένους «διαλόγους»:

1. «Αυτοί οι ψευδοεπαναστάτες πρέπει να ξεσκεπαστούν αποτελεσματικά, γιατί αντικειμενικά υπηρετούν τα συμφέροντα της γκολικής εξουσίας και των μεγάλων καπιταλιστικών μονοπωλίων» (L’Humanité, Μάης ’68)·

«Δε φαίνεται αυθόρμητο… Η οργανωμένη εκδήλωση αυτής της μορφής δράσης, από ομάδες που ευθέως εχθρεύονται και καταπολεμούν την οργανωμένη μαζική πάλη, και που αποτελεί βούτυρο στο ψωμί της εξουσίας των μονοπωλίων, [...] άλλο πράγμα δείχνει» (Ριζοσπάστης, Δεκέμβρης ’08).

2. «Η πραγματική λαϊκή εξέγερση θα έχει αφετηρία τους εργάτες, τους μισθωτούς και τη νεολαία. Η πραγματική λαϊκή εξέγερση δεν πρόκειται να σπάσει ένα τζάμι. Η πραγματική λαϊκή εξέγερση θα έχει αιτήματα και στόχους. Θα έχει πολιτικό σκοπό. Δε θα είναι απλώς αγανάκτηση» (Αλέκα Παπαρήγα)·

«Αν ο σοσιαλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο όταν το επιτρέψει η διανοητική ανάπτυξη των λαϊκών μαζών, τότε δε θα δούμε σοσιαλισμό ούτε ύστερα από 500 χρόνια» (Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν).

3. «Κατά τη νύκτα της 30ής προς την 31η Μαΐου υπηξερέθη η επί της Ακροπόλεως κυματίζουσα γερμανική πολεμική σημαία παρ’ αγνώστων δραστών. Διενεργούνται αυστηραί ανακρίσεις. Οι ένοχοι και συνεργοί αυτών θα τιμωρηθώσι διά της ποινής του θανάτου» (Ναζιστικό φρουραρχείο Αθηνών, 1941)·

«Υπάρχει συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα και συγκεκριμένη ιδεολογική παράταξη που συμπεριφέρεται στην Ελλάδα σήμερα με νοοτροπία Ναζί, πρέπει να το πούμε έξω από τα δόντια. Πέστε μου, ποιος άλλος θα τολμούσε να κρεμάσει αφίσες στο Βράχο της Ακρόπολης;» (Χρήστος Γιανναράς)·

«Απαράδεκτες ενέργειες, ακόμα και με την έννοια ότι αμαυρώνουν και την εικόνα της χώρας προς τα έξω. Δε δικαιολογούνται με τίποτα» (Ευάγγελος Αντώναρος)·

«Η Ακρόπολη συμβολίζει και την αντίσταση. Αυτή την αντίσταση την αξιοποίησαν οι νέοι και εγώ ένιωσα υπερήφανος» (Μανώλης Γλέζος).

Η συνέχεια, συναρπαστική, στο λεύκωμα.

τσάτσος μεν, Διορθωτής δε, με δέλτα κεφαλαίο

Γράφεις, γράφεις, ιδρώνεις να σε προσέξουν μια στάλα, πολεμάς να υπάρξεις, κι έρχεται ο άλλος και σε σβήνει με τη μία. Τίποτα, ούτε τ’ όνομά σου… Κι ακόμα χειρότερα, λέει, δηλαδή αποκαλύπτει, πως άλλοι σε βάλαν να τα γράψεις. Κοινώς πως είσαι τσάτσος, φτωχομπινές πουλημένος…

Έγραφα λοιπόν για το αιωνίως καπελωτικό ΚΚΕ, κι είχα και πρόσφατο παράδειγμα τον υποψήφιο ευρωβουλευτή του Ν. Μπογιόπουλο, κι έλεγα, άντε, να με περιλάβει στο στόμα του το Κόμμα, να νιώσω κάποιος επιτέλους και εγώ…

Κι έρχεται ο σύντροφος Μπογιόπουλος μ’ ένα σύντομο σχόλιό του, κι ούτε τ’ ονοματάκι μου, όπως είπα, δεν ανάφερε, ούτε αντικομμουνιστή με χαρακτήρισε, ούτε πράκτορα της CIA, ούτε τίποτα.

διαβάστε τη συνέχεια...

Ίσα ίσα, βρήκε ο σατανικός τον τρόπο να με εκμηδενίσει, βάζοντάς τα με τον διευθυντή της εφημερίδας αντί μ’ εμένα, οϊμένα.

Ιδού (Ριζοσπάστης 4.12.09):

«Παντελής... ευπρέπεια

»Το άρθρο που δημοσιεύτηκε το περασμένο Σάββατο στα Νέα, ήταν τόσο υστερικό που κατάντησε να εξελιχθεί άκρως διασκεδαστικό. Ήταν, όμως, και αποκαλυπτικό. Ένα τέτοιο κείμενο

»--όπου, πέραν των προσωπικών ύβρεων που περιείχε, ο ευπρεπής συντάκτης εγκαλεί το ΚΚΕ επειδή όταν αναφέρεται στον Άρη Βελουχιώτη και τον Νίκο Πλουμπίδη δε ζητάει πρώτα (το ΚΚΕ!) την ...άδεια (!!) του ευπρεπούς συντάκτη--

»το γεγονός ότι δημοσιεύτηκε στα Νέα, στα Νέα του κ. Παντελή Καψή, καθιστά εμφανές πως μπορεί ο (ευπρεπής) συντάκτης του να έχει το όνομα, αλλά άλλος έχει τη ...χάρη».

Ασχετοσχετικό:

Όποιος αναγνώστης βρει μία "προσωπική ύβρη" στο άρθρο μου κερδίζει ετήσια συνδρομή του Ριζοσπάστη

αν μάλιστα βρει δύο ή και παραπάνω, θα του χτυπάει την πόρτα το πρωί να του τον παραδίδει ιδιοχείρως ο σύντροφος Μπογιόπουλος.

                              * * *

Κι ό,τι είχα πέσει σε κατάθλιψη βαριά, ήρθε ο Σπύρος Α. Μοσχονάς, στην κυριακάτικη Καθημερινή, 6.12.09, να μου χαρίσει ένα κεφαλαίο: «ο Διορθωτής», γράφει για μένα, έτσι, με δέλτα κεφαλαίο –-ξανά, να το χορτάσω: «Διορθωτής»! και με το άρθρο το οριστικό: «ο Διορθωτής»!

Γράφει ο Σπ.Α.Μ. για άρθρο τού μη κατονομαζόμενου Γιανναρά, που το είχε σχολιάσει η μη κατονομαζόμενη Άννα Φραγκουδάκη και η επίσης μη κατονομαζόμενη αφεντιά μου: «Προφήτης» χαρακτηρίζεται ο Γιανναράς, «Κοινωνιολόγος» η Φραγκουδάκη, «Διορθωτής» εγώ, καταρχήν ίσοι και οι τρεις στα ατιμωτικά Τάρταρα της ανωνυμίας, παίρνω λίγο κεφάλι όμως εγώ, αφού η παραπομπή γίνεται αναπόφευκτα στο επώνυμο μπλογκ μου. Χα!

Φάτε τη σκόνη μου, Χρήστο Γιανναρά και Άννα Φραγκουδάκη! Μπορεί απλώς ένας απλός Διορθωτής εγώ, το έχω όμως το ονοματάκι μου, έστω εμμέσως.

Λεπτομέρειες:

Ο Σπύρος Α. Μοσχονάς, γνωστός Ουδέτερος ή Υπεράνω επιστήμονας, θεράπων των γνωστών ισοπεδωτικών εξισώσεων των δύο άκρων: πώς λέμε «μαύρος και κόκκινος φασισμός»; νά, καθαρευουσιανισμός και δημοτικισμός εν προκειμένω, γράφει για τον «Προφήτη», ο οποίος κατασκευάζει «γλωσσικό ομοίωμα» όταν επικεντρώνει την πολεμική του προς τον Γιώργο Παπανδρέου σε γλωσσικά ολισθήματα.

Και επισημαίνει ο Ουδέτερος ή Υπεράνω το αξιοσημείωτο ότι όσοι άσκησαν κριτική στον Προφήτη, «η Κοινωνιολόγος» και «ο Διορθωτής», κι αυτοί «γλωσσικό ομοίωμα» έφτιαξαν, καθώς ασχολήθηκαν με τα γλωσσικά του Γιανναρά.

Ας αφήσω τώρα το πόσο διαδεδομένη ανέκαθεν, εύλογη και νόμιμη είναι η αντιμετώπιση του άλλου με τα ίδια του τα όπλα, να κρίνεις λ.χ. γλωσσικά τον τιμητή της γλώσσας των άλλων, ηθικά τον τιμητή της ηθικής των άλλων κτλ.

το θέμα («λεπτομέρεια») είναι ότι στο σύντομο ποστ μου μόνο παρεμπιπτόντως σχολιάζω μια γλωσσική χρήση του Γιανναρά, με εμφανώς μικρότερα γράμματα, σαν σε υποσημείωση δηλαδή.

Και πώς το περιγράφει αυτό ο Ουδέτερος ή Υπεράνω; «Ο δε Διορθωτής [...] ασχολείται αποκλειστικά με τα “ψιλορημάδια ελληνικά” του Προφήτη».

Προσοχή στη λεπτομέρεια της λεπτομέρειας, στη λέξη «αποκλειστικά»: λέξη-μέτρο επιστημονικής δεοντολογίας, κοινώς επιστημονικού ήθους.

Που το ξέραμε κι απ’ άλλοτε, όταν π.χ. ο Υπεράνω μού απέδιδε φράση που ποτέ δεν είχα γράψει, κι αυτό σε κοτζαμάν επιστημονική ανακοίνωσή του!

Σούμα:

«Αγαθό διορθωτή» με είχε αποκαλέσει ο πρύτανης Γ. Μπαμπινιώτης, «διορθωτή» σκέτα μιαν άλλη φορά ο Σπ. Α. Μοσχονάς, και πολύ μ’ είχε πικράνει. Τώρα το «ο Διορθωτής» βάζει κάπως τα πράγματα στη θέση τους. Άμποτες ν’ αξιωθώ τον τίτλο όλο κεφαλαία: «ΔΙΟΡΘΩΤΉΣ»!

Παραχάραξη και οικειοποίηση

Τα Νέα, 28 Νοεμβρίου 2009 [εδώ, με μικροπροσθήκες]

Θα γραφτεί κάποια στιγμή, πού θα πάει, η ιστορία του Πολυτεχνείου, θα έρθει ο νηφάλιος λόγος, που το βρήκε αν μη τι άλλο μάταιο να αναμετρηθεί με ντουντούκες και μεγάφωνα.

Θα πει ποιοι ήταν, ποιοι δεν ήταν, τι λέγαν και τι κάνανε. Αφού προηγουμένως χαρτογραφηθεί πλήρως η εποχή. Για να αποφευχθούν ιστορικοί αναχρονισμοί και παραναγνώσεις, στην καλύτερη περίπτωση.

διαβάστε τη συνέχεια...

Έγραφα στην προηγούμενη επιφυλλίδα για τους αυτόκλητους θεματοφύλακες της Ιστορίας και φύλακες ειδικότερα της σημαίας του Πολυτεχνείου, των σφραγίδων και των πρακτικών της Αντι-ΕΦΕΕ, για την ανύπαρκτη τότε και τυπικά ΠΑΣΠ και την ανύπαρκτη ουσιαστικά ΚΝΕ. Δεν έχει καμία αξιολογική έννοια η διατύπωση αυτή· έχει να κάνει απλώς με τον τότε συσχετισμό δυνάμεων στον φοιτητικό και γενικότερα αντιστασιακό χώρο, όπου δέσποζε συγκεκριμένα ο Ρήγας Φεραίος του ΚΚΕ Εσωτερικού, η ΑΑΣΠΕ του μαοϊκού ΕΚΚΕ, καθώς και άλλες, μικρότερες μαοϊκές και τροτσκιστικές οργανώσεις, ενώ εντονότατη ήταν η παρουσία αρκετών, και από πολλές απόψεις υπολογίσιμων, αναρχικών ομάδων.

Και ίσα ίσα η παρουσία της ΚΝΕ ήταν η ισχνότερη, όπως και του τότε ΚΚΕ Εξωτερικού γενικότερα, που λίγα χρόνια μετά τη σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία και τη διάσπαση του ενιαίου ΚΚΕ περιοριζόταν στη σκληροπυρηνική κομματική γραφειοκρατία, με ελάχιστη έως μηδαμινή ακτινοβολία στον αριστερό και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Ας περιοριστούμε όμως στη «συμβολή» του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, μέσα από δικά τους κείμενα: είδαμε ήδη το εκτενές απόσπασμα της περιλάλητης «Πανσπουδαστικής αρ. 8» που κατάγγελλε σαν πράκτορες της ΚΥΠ τον εντυπωσιακό όγκο των φοιτητών της Νομικής (ανάμεσά τους και μέλη της ΚΝΕ!) που ενώθηκαν με την κατάληψη του Πολυτεχνείου. Το τεύχος εκείνο, υπενθυμίζω, εξαφανίστηκε πάραυτα και αμφισβητήθηκε η γνησιότητά του, μολονότι ποτέ δεν αποκηρύχτηκε επίσημα από το Κόμμα.

Τη συνέχεια θα τη διαβάσουμε μέσα από την απόφαση της 4ης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, που έγινε τον Ιούλιο του 1976, με τίτλο Έκθεση και συμπεράσματα για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973· το κείμενο κυκλοφόρησε στις εκδόσεις του Οδηγητή, Αθήνα 1983, και βρίσκεται τώρα δημοσιευμένο, με μικροπερικοπές (!) καθώς και ένα ελαφρό γλωσσικό ρετουσάρισμα (τις μέθοδες = τις μεθόδους κτλ.) στην επίσημη ιστοσελίδα του Κόμματος.

Από αυτήν αντιγράφω όσα αποσπάσματα μπορεί να χωρέσει η σελίδα, από εκεί όπου γίνεται λόγος για τη στάση απέναντι στις καταλήψεις λ.χ. και ομολογείται η έλλειψη του καθοδηγητικού ρόλου του ΚΚΕ, του ρόλου ακριβώς τον οποίο διεκδικεί το Κόμμα εκ των υστέρων:

«τονιζόταν, και μάλιστα έντονα (πράγμα που γενικά ήταν σωστό), ότι θα έπρεπε να αποφευχθούν οι περιπτώσεις ξεκομμένων ενεργειών του φοιτητικού κινήματος –και ειδικά με τη μορφή κατάληψης κτιρίων– κάτω από την επίδραση των αυθόρμητων και αριστερίστικων στοιχείων. Αυτό όμως είχε και την αρνητική του πλευρά, γιατί περιόριζε σε λειψό, καθολικά απορριπτικό προσανατολισμό την αντιμετώπισή τους. Τονιζόταν (σωστά): “όχι απρογραμμάτιστες ενέργειες, όχι καταλήψεις. Δεν γινόταν όμως επεξεργασία συγκεκριμένων μεθόδων για τη θετική παρέμβασή μας σ’ οποιαδήποτε τέτοια ξεκομμένη ενέργεια…”»

«η κατάληψη [του Πολυτεχνείου] αποτέλεσε αιφνιδιασμό για τις καθοδηγήσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ. Δεν ήσαν προετοιμασμένες να δουν τις μεθόδους παρέμβασής τους στα γεγονότα, καθώς και τις μεθόδους συντονισμού της δράσης τους. Η Κομματική Οργάνωση Αθήνας και το Γραφείο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ είδαν καταρχήν την κατάληψη σαν μια επικίνδυνη περιπλοκή στην ανάπτυξη της αντιχουντικής πάλης. Η σκέψη τους ήταν κυρίως να πάρουν μέτρα για την άμεση απαγκίστρωση των φοιτητών από το Πολυτεχνείο και για εξέλιξη της εκδήλωσης σε αντιδικτατορικές διαδηλώσεις προς μία η περισσότερες κατευθύνσεις...»

«“για αγώνα σε τέτοια έκταση δεν υπήρχε ούτε καν σκέψη”. Είχε μόνο προγραμματιστεί, μαζί με την ΚΝΕ, μία δημόσια εκδήλωση για το Γληνό στις αρχές Δεκέμβρη. “Τα γεγονότα μας έπιασαν απαράσκευους και μην προβλέποντας την έκτασή τους”. Το Γραφείο Κλιμακίου όχι μόνο δεν πρόβλεψε τα συγκεκριμένα γεγονότα, αλλά ούτε μπόρεσε να τα παρακολουθήσει (και φυσικά, πολύ περισσότερο, να τα καθοδηγήσει), δεν ήξερε ούτε στην πορεία τους την έκταση που είχαν πάρει, αφού “ακόμα και την Παρασκευή το μεσημέρι είναι γεγονός ότι δεν πήγε το μυαλό μας πως τα γεγονότα θα έπαιρναν αυτή την εξέλιξη” (τα αποσπάσματα είναι από έκθεση εκείνης της περιόδου...)»

«Το Γραφείο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ έμαθε τα γεγονότα σχεδόν τυχαία την Πέμπτη το πρωί. Δεν εξασφαλίστηκε όμως άμεση επαφή ούτε με την ΚΟΑ, ούτε με το Γραφείο Κλιμακίου, ούτε με το Γραφείο Σπουδάζουσας της ΚΝΕ. Πρώτη του εκτίμηση ήταν ότι τα γεγονότα αποτελούν ανεύθυνη, ως ένα βαθμό, ενέργεια, έξω από τη γραμμή της οργάνωσης…»

«Η “κατάληψη” απ’ έξω έδινε εντύπωση, τότε ακόμα, εξτρεμισμού. Τα αριστερίστικα συνθήματα επικρατούσαν. Γίνονταν προκλήσεις σε αστυνομικούς. Οι χειρόγραφες προκηρύξεις (τρυκ κλπ.), καθώς και οι πολυγραφημένες, είχαν προωθημένα και αριστερίστικα συνθήματα. Ήσαν, οπωσδήποτε, πρόχειρα και πολλά αυτοσχέδια. Έτσι, εκτιμήθηκε ότι πρόκειται για μια ανεύθυνη και βιαστική κίνηση με έντονο το αριστερίστικο στοιχείο, που ήταν, ως ένα βαθμό, έξω από τη γραμμή της οργάνωσης, η οποία εκείνο τον καιρό, γενικά ήταν κατά των καταλήψεων και των βιαστικών και απρογραμμάτιστων ανοιχτών εκδηλώσεων. Η θέση αυτή, φυσικά, δεν ήταν πολύ καθαρή και επεξεργασμένη… Παίρνοντας υπόψη την κατάσταση της οργάνωσης, οι δύο καθοδηγητές της ΚΝΕ περιορίστηκαν κυρίως στο πώς θα ελεγχθεί η κατάσταση, με σκοπό την απαγκίστρωση...»

«το μεσημέρι της Παρασκευής, λίγα λεπτά πριν από τη συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής, ο τότε Γραμματέας ΚΝΕ του Πολυτεχνείου συναντά μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής και του ανακοινώνει ότι λίγο πριν η καθοδήγηση του έβαλε ζήτημα για το πώς θα κατορθώσουν να φύγουν από το Πολυτεχνείο…» Και τα λοιπά, και τα λοιπά.

Έχουμε χρεία άλλων μαρτύρων; Παραχάραξη και οικειοποίηση, κοινώς καπέλωμα. Στο DNA θαρρείς του συγκεκριμένου κόμματος.

Ιδού λ.χ. δείγμα πρόσφατο, για να προσγειωθούμε στο σήμερα· ένα μόνο, ενδεικτικό γεγονός, που αναδεικνύει τη συνέπεια του ΚΚΕ, εν πάση περιπτώσει των ανθρώπων του ΚΚΕ, στην παραχάραξη και την οικειοποίηση της Ιστορίας:

Το κόκκινο της ντροπής

Παραμονές των εκλογών, Πέμπτη 1/10, η εμπνευσμένη αλλά ώρες ώρες αφόρητα κνίτικη σατιρική εκπομπή «Ελληνοφρένεια» φιλοξενεί τον Ν. Μπογιόπουλο, υποψήφιο του ΚΚΕ, ο οποίος απαντά σε ερωτήσεις των ακροατών. Η τελευταία ήταν: «Αξίζει να ανταλλάξουμε την ελευθερία μας με παιδεία, υγεία και όλα αυτά που είπατε [για τις σοσιαλιστικές χώρες];» Η απάντηση ήρθε ποιητικότατη:

«Όταν μιλάμε για σοσιαλιστικές χώρες κι όταν μιλάμε για Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, μιλάμε για τους 200 της Καισαριανής, μιλάμε για τον Άρη το Βελουχιώτη και την Ηλέκτρα την Αποστόλου, μιλάμε για την Κοκκινιά και την Καλογρέζα, μιλάμε για την Αλαμάνα και τον περήφανο χαιρετισμό της στο Γοργοπόταμο [σ.σ. ανάποδα τα ’πε εδώ, κι αυτό σηκώνει... διαγραφή], μιλάμε για τον ΕΛΑΣ και το Δημοκρατικό Στρατό της Ελλάδας, μιλάμε για τον Μπελογιάννη, μιλάμε για τον Πλουμπίδη, μιλάμε για το Ρίτσο και για το Χαρίλαο».

Ώστε μιλάει το ΚΚΕ για τον αποκηρυγμένο Βελουχιώτη, με την «ύποπτη και τυχοδιωκτική δράση», και μιλάει το ΚΚΕ για τον «προδότη» Πλουμπίδη...

Αλλ’ ιδού και η συνέχεια του «ποιήματος», για την ιστορία, αυτή με την οποία επιχειρείται να ξαναγραφτεί η Ιστορία:

«Όταν μιλάμε για κάπα κάπα έψιλον, μιλάμε για το κόκκινο του αίματος, μιλάμε για το κόκκινο της σημαίας με το σφυροδρέπανο, μιλάμε για το κόκκινο αστέρι στον μπερέ του Τσε Γκεβάρα, μιλάμε για το κόκκινο της Μακρονήσου, της Γυάρου και του Αναπλιού, κι αν όλα αυτά δε σημαίνουν ελευθερία, τότε δεν υπάρχει τίποτα που να σηματοδοτεί την ελευθερία».

Όλα τα κόκκινα τα είδε ο υποψήφιος του ΚΚΕ, μόνο το κόκκινο της ντροπής ούτε που το ’χει ακουστά...



Μια ανάμνηση-αφιέρωση και μια ευχαριστία
Η επιφυλλίδα αυτή και η προηγούμενη είναι αφιερωμένες στη μνήμη της Π., που με βουρκωμένα από οργή μάτια και σπασμένη φωνή παρακαλούσε μετανιωμένη να την αφήσω να σκίσει μικρά μικρά κομματάκια το περιβόητο φύλλο της Πανσπουδαστικής, που μου το είχε τάξει –εκείνο τον μικρό θησαυρό, εποχή που ακόμα και μια φωτοτυπία ήταν σχεδόν περιπέτεια. Τώρα στους κήπους της ιντερνετικής παράδεισος το κείμενο βόσκει ελεύθερο, ενώ, ευλόγως ευλογότατα, η όλη ιστορία παραμένει εν πολλοίς άγνωστη, όχι απλώς σε νεότερους αλλά και σε ανθρώπους της γενιάς μου ή και μεγαλύτερους, με ενεργότατη συμμετοχή στα κοινά των χρόνων εκείνων. Από τότε που η σελίδα μου στα Νέα ξανοίχτηκε πέρα από τα γλωσσικά, σε κάθε επέτειο του Πολυτεχνείου αναζητούσα μάταια σε στοίβες και σε κούτες το κειμήλιο των δακρύων της ακριβής φίλης, και κάθε φορά έλεγα, θα ψάξω καλύτερα την επόμενη χρονιά, αν και φοβόμουν ότι το από τη γέννησή του κιόλας θρυλικό ντοκουμέντο είχε χαθεί σε κάποια μετακόμιση. Πέρσι πια το ζητιάνεψα από τον άγνωστό μου κι όμως συγγενή ΑΝemo, που ας είναι πάντα καλά, να φυσάει πρίμα τα πανιά μας.

Πολυτεχνείο και «Πανσπουδαστική, νούμερο 8»

Τα Νέα, 14 Νοεμβρίου 2009

Την επομένη των τανκς, ο υπουργός της χούντας Σπ. Ζουρνατζής φωτογραφίζεται πλάι σε συνθήματα που αποδεικνύουν, υποτίθεται, πως η κατάληψη ήταν έργο «αναρχικών στοιχείων». Δυστυχώς δεν κινήθηκαν σε πολύ διαφορετικό μήκος κύματος οι εκτιμήσεις και άλλων πολιτικών δυνάμεων


Οι εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος του Πολυτεχνείου δεν συντονίζονταν (και ούτε θα ’ταν δυνατόν) από καμία Συντονιστική, από καμία ΠΑΣΠ ή Πανσπουδαστική, ούτε καν από τον Ρήγα

το πλήρες κείμενο:

Άλλη μία επέτειος του Πολυτεχνείου, και στον καθιερωμένο εορτασμό-ρεφενέ θα βάλει ο καθένας, κόμμα, παράταξη, φορέας, μεμονωμένο άτομο, το κατιτίς του. Το δικό του Πολυτεχνείο, τη δική του ιστορία, τη μία και μόνη και αυθεντική.

Οι μεγάλοι μεγάλοι, μάλιστα, θα κατεβάσουν πειστήρια, περγαμηνές, κτητορικά. Η ΠΑΣΠ λόγου χάρη, του ΠΑΣΟΚ, τη ματωμένη σημαία του Πολυτεχνείου. Που θα την παραχωρήσει ευγενώς για την πορεία: «με την ευγενική χορηγία της ΠΑΣΠ», θα γράφουν αποκάτω στην οθόνη τα τηλεοπτικά κανάλια. Και μετά την πορεία θα την ξαναφυγαδεύσει, στην παρανομία. Στην ίδια παρανομία, αλλά σε άλλη, εννοείται, κρυψώνα, όπου κρατάει η άλλη μεγάλη, η Πανσπουδαστική του ΚΚΕ, τις σφραγίδες και τα πρακτικά τής τότε ΕΦΕΕ.

Ώστε ΠΑΣΠ και Πανσπουδαστική, οι θεματοφύλακες της ιστορίας της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, συνεχιστές κάποτε της ΕΦΕΕ, όταν μεταπολιτευτικά πλειοψηφούσαν, έτσι όμως όπως θα δικαιούνταν σήμερα να αυτοαναγορευτεί συνεχιστής, γιά φαντάσου αλήθεια, η ΔΑΠ της Νέας Δημοκρατίας.

ΠΑΣΠ και Πανσπουδαστική λοιπόν, θεματοφύλακες-συνεχιστές, όπως είπα, ή μάλλον: όπως είπαν κι όπως λένε, αν όχι και μοναδικοί πρωτεργάτες της εξέγερσης του ’73, και γενικότερα της αντίστασης στη χούντα… Η ΠΑΣΠ, καλά, τόσο πια δεν τα πολυλέει, αφού δεν υπήρχε ακόμα, κατοπινά στελέχη της μονάχα, που άρα μετέφεραν στην οργάνωση και στο Κίνημα κληρονομιά κι αγώνες προσωπικούς. Όμως η Πανσπουδαστική, η ΚΝΕ, το ΚΚΕ, ούτε λόγος, αυτοί παντού και πάντα –και τα πάντα. Πρωταγωνιστές μιας Ιστορίας που κάθε μέρα ξαναγράφεται, την ξαναγράφουν, θρασύτατα, ανερυθρίαστα, ποντάροντας στο χρόνο που περνά, στη μνήμη που εξασθενεί, στην εύλογη άγνοια των νεοτέρων.

Άλλη μια επέτειος του Πολυτεχνείου, κι ας θυμηθούμε μια ελάχιστα γνωστή ιστορία, σίγουρα παντελώς άγνωστη στους νεότερους, που έκαιγε λάβρα και φωτιά τότε, κι άναβαν τα αίματα, κι έπεφτε και ξύλο καμιά φορά στα πηγαδάκια, από αυτούς που αργότερα ονομάστηκαν ΚΝΑΤ, έτσι και ακουγόταν το μοιραίο: «Πανσπουδαστική, νούμερο 8».

Ήταν το τεύχος αρ. 8, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 1974 σαν επισκόπηση της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και απάντηση στις συκοφαντίες της χούντας και της ΕΣΑ περί «αναρχικών στοιχείων» που οργάνωσαν την κατάληψη.

Και τι απάντησε η ΚΝΕ, που κι αυτή άλλου έστω είδους «αναρχικά στοιχεία» έβλεπε τότε μέσα στο Πολυτεχνείο και τα πολεμούσε λυσσαλέα, καθώς είχε ουσιαστικά συρθεί στην κατάληψη, όταν δεν κατόρθωσε να τη σπάσει;

Απάντησε αυτό που πάγια ξέρει να απαντά σε ό,τι της ξεφεύγει και την ξεπερνάει, και άμεσα ή έμμεσα, εκ των πραγμάτων, την αντιστρατεύεται: πως προβοκάτορες, πράκτορες της ΚΥΠ είχαν εισβάλει στο Πολυτεχνείο, αναφερόμενη στους εκατοντάδες φοιτητές της Νομικής που διέκοψαν τη συνέλευσή τους και κατέβηκαν εν σώματι στο Πολυτεχνείο, σηματοδοτώντας τη διεύρυνση της κατάληψης και την κλιμάκωση του αγώνα.

Μακάρι να γινόταν να παραθέσω εδώ ολόκληρο το κείμενο· ας δούμε όμως το σχετικό, προβοκατορολογικό τμήμα του, αυτό τουλάχιστον χωρίς την παραμικρή περικοπή:

«Σαν υπεύθυνη Συντονιστ. Επιτρ. Αγώνα του Πολυτεχνείου καταγγέλλουμε σ’ όλο το σπουδαστικό κόσμο, τη νεολαία και το λαό τις αφηνιασμένες προσπάθειες της χουντικής ΚΥΠ και των πληρωμένων πραχτόρων της να διαστρέψουν, απ’ την αρχή της μεγαλειώδικης εκδήλωσής μας του Πολ/χνείου, τη πορεία και το περιεχόμενό της. Καταγγέλλουμε τη προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολ/χνείου τη Τετάρτη, 14 του Νοέμβρη, 350 περίπου οργανωμένων πραχτόρων της ΚΥΠ, σύμφωνα με το προβοκατόρικο σχέδιο των Ρουφογάλη-Καραγιαννόπουλου, με βάση τις εντολές του παραμερισμένου τώρα τέως πρωτοδικτάτορα Παπαδόπουλου και της αμερικανικής CIA, με σκοπό να προβάλουν με κάθε μέσο τραμπουκισμού και προβοκάτσιας γελοία και αναρχικά συνθήματα και συνθήματα που δεν εκφράζανε τη στιγμή και τις συγκεκριμένες δυνάμεις. Για να μπορέσουν έτσι ν’ απομονώσουν το κίνημά μας και την εκδήλωσή μας του Πολυτεχνείου απ’ το σύνολο του λαού και της νεολαίας. Για να μπορέσουν παραπέρα, κατασκευάζοντας (και με τη βοήθεια των χουντικών μέσων ενημέρωσης) την εικόνα μιας μεμονωμένης εξτρεμιστικής επαναστατικοαναρχικής εξέγερσης που δεν έχει τη συμπαράσταση του λαού, να ξαναχρησιμοποιήσουν το χιλιοτριμμένο πρόσχημα του “επαπειλούμενου κοινωνικού καθεστώτος” για να δικαιολογήσουν την επαναφορά του στρατιωτικού νόμου και το δυνάμωμα της αιματηρής τρομοκρατίας. Ενέργειες που οι Αμερικάνοι, η CIA και η χούντα είχαν από καιρό πάρει την απόφαση να επιβάλουν, ύστερα απ’ τη παταγώδη αποτυχία της χουντομαρκεζινικής προσπάθειας καθήλωσης και εκτόνωσης της λαϊκής πάλης και τη φοβερά επικίνδυνη για τη τύχη της εξουσίας τους ανάπτυξη των πιο σύνθετων αντιδικτ/κών αγώνων του λαού ενάντια στη πρωτοφανή καθίζηση του βιοτικού του επιπέδου και τη φασιστική σκλαβιά. Απόφαση που ενισχύονταν σημαντικά και από την άσχημη τροπή που πήρε το Μεσανατολικό πρόβλημα για τα συμφέροντα του ιμπεριαλισμού και ειδικώτερα του αμερικάνικου, κάτω από τα πλήγματα του αγώνα των αραβικών λαών, καθώς κι απ’ την όξυνση των αμερικανοευρωπαϊκών αντιθέσεων και ανταγωνισμών στον οικονομικό αλλά και το πολιτικοστρατιωτικό τομέα από αφορμή το Μεσανατολικό και απ’ το βάθεμα της οικονομικής κρίσης.

»Το σχέδιο όμως των Ρουφογάλη, Καραγιαννόπουλου, Παπαδόπουλου, CIA απέτυχε παταγωδώς. Το οργανωμένο φοιτητικό μας κίνημα δίνοντας τη πιο αποφασιστική μάχη του απομόνωσε και συνέτριψε τους προβοκάτορες. Η επίθεση του συρφετού των χαφιέδων και των ψευτοεπαναστατών που σαν τα κοράκια πολιορκούν χρόνια τώρα να διαβρώσουν τις αντιδικτατορικές, φοιτητικές ιδιαίτερα, δυνάμεις (όχι χωρίς επιτυχία πρέπει να ομολογήσουμε εκεί όπου η απειρία, ο ανυπόμονος υπερενθουσιασμός και ο κάλπικος υπερεπαναστατισμός τούς ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες) βρήκε αντιμέτωπο το σπουδαστικό κόσμο που κράτησε σταθερά τη συνεπή χαραγμένη πορεία του. Έτσι τα συνθήματά μας: Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία, 20% για τη Παιδεία, Κάτω η χούντα, Έξω οι αμερικάνοι, Εργάτες Αγρότες και Φοιτητές, Όλοι Ενωμένοι, Λαϊκή Κυριαρχία, Εθνική Ανεξαρτησία έπνιξαν τις ψευτοεπαναστατικές κραυγές της ΚΥΠ και των χαφιέδων της που αιφνιδιαστικά είχαν προβάλει με πανώ και με τη τραμπούκικη κατάληψη δυο μεγαφώνων, συνθήματα όπως: Κάτω το Κράτος, Κάτω η εξουσία, Μάης του ’68 και είχαν πρωτοστατήσει σε κάποιες ανεδαφικές εκκλήσεις για άμεση λαϊκή επανάσταση και άμεση γενική απεργία».

ΚΚΕ εκθέτει ΚΚΕ

Το κείμενο-«καταγγελία» έπεσε σαν βόμβα στον αποδεκατισμένο κόσμο του φοιτητικού κινήματος, σ’ όσους βρίσκονταν στη φυλακή, στα περίφημα κελιά της ΕΣΑ ή στην παρανομία, σ’ όσους είχαμε ζήσει με οποιονδήποτε τρόπο τις μέρες εκείνες του Νοέμβρη του ’73. Ακόμα και μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ και της ΚΝΕ, που ήταν ανάμεσα στους φοιτητές της Νομικής που κατέβηκαν από τη Σόλωνος στο Πολυτεχνείο, μάθαιναν ξαφνικά πως ήταν προβοκάτορες της ΚΥΠ.

Το φύλλο της Πανσπουδαστικής σύντομα εξαφανίστηκε, συλλεκτικό κομμάτι αποτελούσε ήδη τα χρόνια εκείνα, το κείμενο χαρακτηρίστηκε πλαστό, χωρίς ωστόσο να αποκηρυχτεί ποτέ επίσημα από το Κόμμα.

Μεταπολίτευση, τον Ιούλιο του 1976 πια, στην απόφαση της 4ης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, με τίτλο «Έκθεση και συμπεράσματα για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973», ανασκευάζονται, έστω με μισή φωνή, οι καταγγελίες για προβοκάτορες. Και ακόμα πιο χαμηλόφωνα ομολογείται η αντίθεση του ΚΚΕ στην κατάληψη, ο ανύπαρκτος εντέλει καθοδηγητικός του ρόλος σε όσα σφράγισαν την ιστορία του τόπου τις τρεις εκείνες μέρες.

Αξίζει να συνεχίσουμε.


Άσχετο: ο Δαίμων του Τυπογραφείου υπάρχει, και είναι και βάζελος: στην περασμένη επιφυλλίδα, όπου ο λόγος για την κλητική των αρσενικών σε -ος, το «Παναθηναϊκό, μεγάλο και τρανό», σαν ενδεχόμενη κάποτε παραφθορά του γνωστού «Παναθηναϊκέ, μεγάλε και τρανέ», έγινε: «Παναθηναϊκάρα, μεγάλο και τρανάρα»!